Comments

Pagbati mo mula sa Gitnang Silangan.

Magandang umaga po, Bb. C. Calimlim,

Isang marubdod na pagpapasalamat sa pagbibigay ng inyong panahon na bigyang pansin ang lathalaing naisulat sa Munting Nayon, The Netherlands.

Narito po ang aking 'personal na kuro-kuro' sa inyong katanungan:

1. Tunay na mahirap, lalu na sa kasalukuyang panahon, kung saan halos abot-kamay na nang bawat isang Pilipino ang kaniyang mga kapatid na banyaga hatid ng bagong anyo sa larangan ng makabagong pakikipagtalastasan. Hatid ito nang makabagong 'teknolohiya ng komunikasyon' at kung saan nagkaroon tayo ng isang pagkakalantad sa wika ng bawat isa (language exposure).

2. Sa tanong n'yo kung may pag-asa pa ang pagsasalita ng purong Tagalog (o Filipino), isang diretsong sagot po na tunay na mahirap itong isagawa sa ating makabagong panahon bigyang konsiderasyon pa ang ebolusyon sa paggamit ng wika at ang pagkakalantad nang bawat bansa sa mga wikang umiiral tulad ng English, Spanish, French, Arabic, at iba pa at kahit sabihin pa ang aking napaka-marubdod na pag-asam at pag-asa na lubos na masilayan ito sa darating na panahon.

3. Ngunit sa isang banda, at kahit bigyang konsiderasyon pa ang nasabing lahad-isip (sa Bilang 1 at 2 (Items No. 1 and 2) na nakasaad sa itaas), dapat pong isaalang-alang ang ilan sa mga sumusunod:

(a) Sa larangan ng pagsusulat (print media) lalu na sa mga pahagayan, isang wika (lingua franca) lamang ang dapat gamitin para sa pagbibigay inpormasyon. Halimbawa: Kung ang lathalain ay sinulat sa Wikang Filipino, dapat na ito ay maisulat lamang sa nasabing wika. At kung mayroon mang hiram na wika, naka slant po ito at naka italic. Ganuon din ang pagsusulat ng mga lathalain sa wikang banyaga (tulad ng English). Batid pong lubos ito ng mga beterano at nag-aral na manunulat. Samantala, sa larangan ng broadcast media, siguro po ay napapansin n'yo tulad sa ANC sa Channel 2 ng ABS-CBN at sa GMA 7 na kapag English ang ginagamit na instrumento ng pamamahayag, dire-diretso po ang ginagawa nilang paggamit. Yun nga lamang, kapag ang pamamahayag naman ay nasa Filipino (kadalasan nating naririnig ang panaka-nakang paggamit ng English). May dahilan po ito sa pagkakalantad sa wikang banyaga ng mga Pinoy (language exposure tulad ng English). Yun nga lamang, sumasang-ayon po ako sa sinasabi ng mga dalubhasang Pinoy lalu na mula sa Surian ng Wikang Pambasa na mas maganda at nakapupukaw nang ating pagiging Filipino na gawing instrumento ang tuluyang paggamit ng ating wika sa nasabing mga opisyal na pagkakataon, at kung saan iyon lamang ang nararapat.

(b) Minsan ko na pong sinabi sa aking panulat na mahirap maging 'murderer' ng isang wika, lalu na nang ating wikang pambasa. Napakarami pong Pinoy na tunay namang nagpapakabanyaga kahit kulang ang kaalaman sa nasabing wika. Walang masama kung ang pagbabasihan ay ang makapagbigay ng mga inpormasyon sa 'personal na pakikipagtalastasan' sa layuning magawa ang pang-araw-araw na gawain sa buhay tulad na lamang dito sa Gitnang Silangan. Maraming Pinoy ang nagsasalita sa puto-puto na English at Arabic ('broken English'/ 'broken Arabic'). Subalit kung ang layunin lamang ay magkaron ng 'feeling sosyal at feeling class', dito po ako nagkakaroon ng "inis' at pagkabalisa sa isang kababayan.

(k) Sa nakaraan pagbisita sa Pilipinas kamakailan at kung saan ako ay nagsagawa ng aking communicative language teaching gamit naman ang Wikang Ingles para sa kanilang pagkakatuto, akin pong napag-alaman na tunay na mahirap din lalu na sa mga batang nasa publikong paaralan (elementary at high school) na makasunod sa maraming panuntunan gamit ng nagtuturo ang wikang banyaga. Kaya nga po talagang naging usapin at naging palitan ng kuro-kuro kung ang Wikang Pilipino ba ay gagamitin sa pagtuturo ng Wikang Ingles tungo sa ganitong pag-aaral, at kung saan ako bilang taga hatid ng kaalaman ay tuluyang isagawa na gamiting instrumento ang ating Pambansang Wika sa pagtuturo ng Wikang Banyaga (language acquisition at language exposure po ang mga kadahilanan nito).

(d) Alinsunod sa inyong mga nasabi sa paggamit ng suffixes o prefixes na English sa Wikang Filipino, dapat po talaga itong bigyang pansin. Hindi na nga po inaalam nang nakararami ang paggamit ng ating mga 'unlapi', 'hinlapi' at 'gitlapi', dinadagdag pa nang marami ang ganitong mga problema sa pagsabotahe ng ating Pambansang Wika at wikang banyaga.

Hanggang dito na lamang po at lubos ko pong kinalulugod na malaman na ang inyong butihin at pinakamamahal na ama ay ilan sa mga nagtataguyod ng bantayog ng ganda ng Wikang Filipino. Tunay pong nakakalugod para sa ating lahat na lubusang matutunan ang paggamit ng wikang banyaga, iyon nga lamang, sana ay lubos na manatili ang pagmamahal natin sa ating Wikang Pambansa.

Lubos na nagpapasalamat,
J. Nava Cruz
August 13, 2011

Mahal na G. J. Nava Cruz,

Binabati kita sa iyong magandang artikulo sa Munting Nayon News Magazine. Nauunawaan ko ang iyong pagmamahal sa ating wika.

Marubdob din ang aking pagmamahal sa ating wika, hindi lamang dahil ito ang ating wikang pambansa, kundi dahil sa aking ama na napaka-eleganteng magsalita ng Tagalog. Noong panahon nila, ang Tagalog ay puro, walang halong Ingles o hindi kinabitan ng mga English prefixes o suffixes. Ngunit ngayon, alam mo marahil kung anong klaseng Tagalog ang iyong maririnig mula sa mga TV reporters, mga propesyonal, mga opisyal ng gobyerno at ng kahit pangkaraniwang mamamayan kahit saan. Halimbawa, sabi ng isang Hukom, hindi pa tapos ang pag-pipresent ng evidence, o ng isang guro maraming children ang nag-fefever, o ng isang pasyente umiinom na lang ako ng water para malinis ang aking kidney.

Ano sa palagay mo G. Nava Cruz? May pag-asa pa kayang mapanatili ang kapuruhan ng Tagalog? Ang ating mga kabataan ay nakalantad sa mga pinaghalong Tagalog at Ingles at mga Ingles na salitang kinabitan ng English prefixes. Tinawagan ko minsan ang pitong taong bata na anak ng aking pamangkin. Tinanong ko siya kung ano ang ginagawa niya. Ang kanyang sagot: Nakiki talk sa iyo. Sinundan ko ng tanong bago mo sinagot ang telepono ano ang ginagawa mo? Ang sagot: nag-i eat.

Pahahalagahan ko ang iyong sagot sa Email na ito.

Tapat na sumasa-iyo,

C. Calimlim